مواد شیمیایی و سمی در خانه که باید دور از دسترس فرزندان باشد
فهرست خطرناکترین وسایلی که باید از دسترس کودکان دور باشد
مواد شیمیایی و سمی در خانه یکی از پنهانترین خطراتی هستند که سلامت کودکان را تهدید میکنند. بسیاری از والدین تصور میکنند خانه امنترین مکان برای فرزندان است، اما واقعیت این است که وسایل روزمرهای که هر روز استفاده میکنیم، میتوانند در صورت بیاحتیاطی خطرات جدی ایجاد کنند. کودک کنجکاو است، همه چیز را لمس میکند و گاهی آن را به دهان میبرد؛ همین رفتار طبیعی میتواند تماس با مواد خطرناک را به یک حادثه جدی تبدیل کند.
چرا کودکان بیش از بزرگسالان در معرض خطر هستند؟
بدن کودکان نسبت به مواد سمی حساستر است و حتی مقدار کمی از برخی مواد شیمیایی میتواند آسیبهای شدید ایجاد کند. از طرفی، کودکان توانایی تشخیص خطر ندارند و بستهبندیهای رنگارنگ یا بوی خوش بعضی مواد، آنها را جذب میکند. به همین دلیل، شناخت مواد شیمیایی و سمی در خانه اهمیت حیاتی دارد.
مواد شوینده خانگی؛ خطرناکتر از آنچه فکر میکنید
مواد شوینده از رایجترین مواد شیمیایی و سمی در خانه هستند که اغلب بدون محافظ نگهداری میشوند.
سفیدکنندهها و جرمگیرها
سفیدکنندهها حاوی کلر هستند و تماس آنها با پوست، چشم یا بلعیدنشان میتواند منجر به سوختگی شیمیایی شود. ترکیب اتفاقی این مواد با سایر شویندهها نیز گازهای سمی تولید میکند.
مایع ظرفشویی و لباسشویی
بسیاری از این محصولات بوی خوش و رنگ جذاب دارند و کودک ممکن است آنها را نوشیدنی تصور کند. بلع این مواد باعث تهوع، مسمومیت و آسیب دستگاه گوارش میشود.
داروها؛ سم پنهان در کمدها
داروها یکی از خطرناکترین مواد سمی در خانه هستند که اغلب جدی گرفته نمیشوند.
داروهای بدون نسخه
استامینوفن، شربت سرماخوردگی و ویتامینها در صورت مصرف بیش از حد برای کودکان بسیار خطرناک هستند.
داروهای نسخهای
داروهای قلبی، آرامبخشها و داروهای هورمونی حتی در مقدار کم میتوانند جان کودک را به خطر بیندازند. نگهداری داروها در کشوهای بدون قفل یکی از اشتباهات رایج والدین است.
مواد آرایشی و بهداشتی؛ زیبایی با خطر پنهان
بسیاری از مواد آرایشی و بهداشتی حاوی الکل، مواد نگهدارنده و ترکیبات شیمیایی قوی هستند.
- عطر و اسپریها
- الکل بالا در عطرها میتواند باعث مسمومیت شود. استنشاق اسپریها نیز مشکلات تنفسی ایجاد میکند.
- لاک ناخن و پاککنندهها
- لاک ناخن و استون حاوی ترکیبات سمی هستند که بلع یا تماس طولانیمدت با آنها خطرناک است.
- سموم دفع آفات؛ تهدید خاموش خانهها
- سمهای حشرهکش و موشکش از قویترین مواد شیمیایی و سمی در خانه محسوب میشوند.
- حشرهکشها
- اسپریها و قرصهای حشرهکش در صورت تماس با پوست یا استنشاق، باعث مسمومیت عصبی میشوند.
- سم موش
این مواد معمولاً طعمدار هستند و کودک ممکن است آنها را خوراکی بداند. مصرف مقدار اندک از این سمها میتواند کشنده باشد.
باتریها و وسایل الکترونیکی کوچک
باتریهای سکهای یکی از خطرناکترین اشیای خانگی برای کودکان هستند.
باتری سکهای
بلع این باتریها باعث سوختگی شدید مری و معده میشود و نیاز به اقدام فوری پزشکی دارد.
شارژرها و کابلها
اگرچه سمی نیستند، اما خطر برقگرفتگی یا خفگی ایجاد میکنند و باید دور از دسترس باشند.
مواد نفتی و سوختها در خانه
مواد نفتی اغلب در انباری یا پارکینگ نگهداری میشوند اما گاهی به خانه راه پیدا میکنند.
بنزین و نفت
بوی تند این مواد ممکن است کودک را جذب کند. بلع آنها باعث آسیب شدید به ریه و دستگاه گوارش میشود.
تینر و حلالها
این مواد شیمیایی بسیار سمی هستند و استنشاق بخار آنها نیز خطرناک است.
گیاهان خانگی سمی که کمتر شناخته شدهاند
برخی گیاهان آپارتمانی زیبا، اما برای کودکان سمی هستند.
دیفنباخیا
تماس با شیره این گیاه باعث سوزش شدید دهان و گلو میشود.
فیلودندرون و خرزهره
بلع برگهای این گیاهان میتواند مشکلات قلبی و گوارشی ایجاد کند.
چگونه خانه را برای کودکان ایمن کنیم؟
ایمنسازی خانه نقش مهمی در پیشگیری از حوادث دارد.
- نگهداری تمام مواد شیمیایی و سمی در کابینتهای قفلدار
- استفاده از بستهبندیهای ایمن و دربهای کودکقفل
- عدم انتقال مواد سمی به بطریهای نوشیدنی
- آموزش خطرات به کودکان متناسب با سن آنها
- نگهداری شماره مراکز مسمومیت در دسترس
جدول مواد شیمیایی و سمی در خانه و میزان خطر آنها برای کودکان
| گروه ماده خطرناک | نمونههای رایج در خانه | نوع خطر برای کودک | محلهای معمول نگهداری |
|---|---|---|---|
| مواد شوینده | سفیدکننده، جرمگیر، لولهبازکن | سوختگی شیمیایی، مسمومیت، آسیب چشم | زیر سینک، حمام |
| شویندههای ملایم | مایع ظرفشویی، لباسشویی | تهوع، مسمومیت گوارشی | کابینت آشپزخانه |
| داروها | شربت سرماخوردگی، مسکنها | مسمومیت شدید، آسیب کبد | کشو، میز کنار تخت |
| مواد آرایشی | عطر، لاک ناخن، استون | مسمومیت، حساسیت پوستی | میز آرایش |
| سموم دفع آفات | حشرهکش، سم موش | اختلال عصبی، خطر مرگ | انباری، بالکن |
| مواد نفتی | بنزین، نفت، تینر | آسیب ریه و معده | پارکینگ، انبار |
| باتریها | باتری سکهای | سوختگی داخلی، خفگی | کنترلها، اسباببازی |
| گیاهان سمی | دیفنباخیا، خرزهره | مسمومیت دهانی و گوارشی | پذیرایی، اتاق کودک |
نتیجهگیری
مواد شیمیایی و سمی در خانه خطراتی هستند که اغلب نادیده گرفته میشوند، اما میتوانند پیامدهای جبرانناپذیری برای کودکان داشته باشند. آگاهی والدین، نگهداری صحیح و ایجاد محیطی امن میتواند از بسیاری از حوادث جلوگیری کند. با کمی دقت و برنامهریزی، خانه میتواند به فضایی امنتر برای رشد و بازی کودکان تبدیل شود.
سوالات متداول
- آیا مواد طبیعی هم میتوانند برای کودکان خطرناک باشند؟ بله، برخی مواد طبیعی مانند گیاهان سمی یا اسانسهای غلیظ نیز میتوانند برای کودکان خطرناک باشند.
- در صورت مسمومیت کودک چه باید کرد؟ در صورت شک به مسمومیت، فوراً با اورژانس تماس بگیرید و از دادن هرگونه خوراکی یا دارو بدون نظر پزشک خودداری کنید.
- آیا قفل کودک واقعاً مؤثر است؟ بله، استفاده از قفلهای ایمن روی کابینتها یکی از سادهترین و مؤثرترین روشهای پیشگیری است.
چرا گرم کردن غذا با ظروف پلاستیکی در مایکروویو خطرناک است؟
