جرم گیری دندان چیست و چرا اهمیت دارد؟

جرم گیری دندان یکی از مهم‌ترین خدمات دندان‌پزشکی برای حفظ سلامت دهان و دندان محسوب می‌شود. زمانی که پلاک‌های میکروبی روی سطح دندان باقی می‌مانند، به‌مرور سفت می‌شوند و به جرم دندانی تبدیل می‌گردند. مسواک و نخ دندان نمی‌توانند این جرم‌های سخت‌شده را از بین ببرند و دندان‌پزشک باید آن‌ها را با ابزار تخصصی پاک‌سازی کند. این اقدام از پوسیدگی دندان، بوی بد دهان و بیماری‌های لثه جلوگیری می‌کند.

جرم دندان چگونه تشکیل می‌شود؟

باقی ماندن ذرات غذا در دهان، فعالیت باکتری‌ها و عدم رعایت بهداشت دهان باعث ایجاد پلاک می‌شود. اگر فرد پلاک را به‌موقع حذف نکند، مواد معدنی بزاق آن را سخت می‌کنند و جرم شکل می‌گیرد. جرم بیشتر در نواحی نزدیک لثه و پشت دندان‌های جلویی پایین دیده می‌شود. این رسوبات محیط مناسبی برای رشد باکتری‌ها فراهم می‌کنند و سلامت لثه را تهدید می‌نمایند.

تفاوت پلاک و جرم دندان

پلاک لایه‌ای نرم و بی‌رنگ است که فرد می‌تواند آن را با مسواک از بین ببرد. جرم حالت سخت و زبر دارد و به سطح دندان می‌چسبد. زمانی که جرم ایجاد می‌شود، تنها راه حذف آن مراجعه به دندان‌پزشک است. نادیده گرفتن این تفاوت باعث می‌شود بسیاری از افراد دیر به فکر درمان بیفتند.

جرم گیری دندان چه فوایدی دارد؟

دندان‌پزشک با انجام جرم گیری، سلامت دهان را به‌طور چشمگیری بهبود می‌بخشد. این کار التهاب لثه را کاهش می‌دهد و از پیشرفت بیماری‌های لثه جلوگیری می‌کند. همچنین سطح دندان صاف‌تر می‌شود و تجمع مجدد پلاک کاهش می‌یابد. بسیاری از افراد بعد از این درمان، بوی بد دهان کمتری احساس می‌کنند و ظاهر دندان‌هایشان روشن‌تر می‌شود.

آیا جرم گیری به دندان آسیب می‌زند؟

برخی افراد تصور می‌کنند جرم گیری مینای دندان را از بین می‌برد، اما این باور اشتباه است. دندان‌پزشک تنها رسوبات مضر را حذف می‌کند و به ساختار طبیعی دندان آسیبی نمی‌زند. اگر فرد بعد از جرم گیری حساسیت موقت احساس کند، این حالت به‌دلیل نمایان شدن سطح واقعی دندان ایجاد می‌شود و معمولاً طی چند روز برطرف می‌گردد.

مراحل انجام جرم گیری دندان

دندان‌پزشک ابتدا دهان را معاینه می‌کند و میزان جرم را بررسی می‌نماید. سپس با دستگاه اولتراسونیک یا ابزار دستی، جرم‌های روی دندان و زیر خط لثه را برمی‌دارد. در مرحله بعد، سطح دندان را پولیش می‌کند تا زبری از بین برود. در صورت نیاز، دندان‌پزشک فلورایدتراپی انجام می‌دهد تا استحکام دندان افزایش یابد.

جدول مقایسه انواع جرم گیری دندان

نوع جرم گیری	کاربرد	توضیح
جرم گیری سطحی	جرم‌های روی دندان	مناسب برای جرم‌های قابل مشاهده
جرم گیری زیر لثه	جرم‌های عمیق	درمان التهاب و بیماری لثه
پولیش دندان	صاف‌سازی سطح	کاهش چسبندگی پلاک
فلورایدتراپی	تقویت دندان	افزایش مقاومت مینای دندان

هر چند وقت یک‌بار باید جرم گیری انجام داد؟

بیشتر دندان‌پزشکان توصیه می‌کنند افراد هر شش ماه تا یک سال یک‌بار جرم گیری انجام دهند. این فاصله به وضعیت بهداشت دهان، رژیم غذایی و میزان ترشح بزاق بستگی دارد. افرادی که سیگار مصرف می‌کنند یا سابقه بیماری لثه دارند، معمولاً به دفعات بیشتری نیاز پیدا می‌کنند.

مراقبت‌های بعد از جرم گیری دندان

بعد از انجام جرم گیری، رعایت نکات بهداشتی اهمیت زیادی دارد. مسواک زدن منظم با خمیر دندان مناسب، استفاده از نخ دندان و دهان‌شویه به جلوگیری از تشکیل مجدد جرم کمک می‌کند. بهتر است فرد تا چند ساعت از مصرف نوشیدنی‌های رنگی و غذاهای بسیار سرد یا داغ خودداری کند تا حساسیت کاهش یابد.

ارتباط جرم گیری دندان با بیماری‌های لثه

جرم تجمع‌یافته یکی از اصلی‌ترین عوامل التهاب لثه به شمار می‌رود. اگر فرد این مشکل را درمان نکند، التهاب به تحلیل لثه و حتی لق شدن دندان‌ها منجر می‌شود. جرم گیری به‌موقع، نقش مهمی در کنترل و درمان بیماری‌های لثه ایفا می‌کند و از آسیب‌های جدی‌تر جلوگیری می‌نماید.

باورهای اشتباه درباره جرم گیری دندان

برخی افراد فکر می‌کنند جرم گیری فاصله بین دندان‌ها را بیشتر می‌کند، اما این فاصله از قبل وجود داشته و جرم آن را پنهان کرده است. عده‌ای دیگر تصور می‌کنند دندان بعد از جرم گیری زرد می‌شود، در حالی که رنگ واقعی دندان نمایان می‌گردد. آگاهی از این واقعیت‌ها نگرانی‌های بی‌مورد را کاهش می‌دهد.

نقش تغذیه در کاهش تشکیل جرم دندان

مصرف غذاهای شیرین و چسبنده احتمال تشکیل پلاک و جرم را افزایش می‌دهد. در مقابل، میوه‌ها و سبزیجات سفت مانند سیب و هویج به پاک‌سازی طبیعی دندان کمک می‌کنند. نوشیدن آب کافی نیز محیط دهان را متعادل نگه می‌دارد و رشد باکتری‌ها را محدود می‌سازد.

نتیجه‌گیری؛ چرا نباید جرم گیری دندان را نادیده گرفت؟

جرم گیری دندان یکی از ساده‌ترین و مؤثرترین روش‌ها برای حفظ سلامت دهان و دندان است. این درمان از پوسیدگی، بیماری لثه و بوی بد دهان جلوگیری می‌کند و ظاهر دندان‌ها را بهبود می‌بخشد. با انجام منظم این کار و رعایت بهداشت روزانه، فرد می‌تواند دندان‌هایی سالم‌تر و لبخندی مطمئن‌تر داشته باشد.

سوالات متداول درباره جرم گیری دندان

1. آیا جرم گیری دندان درد دارد؟ در بیشتر موارد فرد درد قابل توجهی احساس نمی‌کند. اگر جرم زیاد باشد یا لثه التهاب داشته باشد، ممکن است کمی ناراحتی ایجاد شود که دندان‌پزشک آن را کنترل می‌کند.
2. آیا جرم گیری باعث خونریزی لثه می‌شود؟ اگر لثه ملتهب باشد، خونریزی خفیف رخ می‌دهد. این وضعیت طبیعی است و با بهبود سلامت لثه طی چند روز برطرف می‌شود.
3. بعد از جرم گیری دندان حساسیت ایجاد می‌شود؟ برخی افراد حساسیت موقت نسبت به سرما و گرما احساس می‌کنند. این حالت معمولاً کوتاه‌مدت است و با استفاده از خمیر دندان ضد حساسیت کاهش پیدا می‌کند.
4. آیا جرم گیری دندان را ضعیف می‌کند؟ جرم گیری به دندان آسیب نمی‌زند و آن را ضعیف نمی‌کند. این کار فقط رسوبات مضر را حذف می‌کند و ساختار اصلی دندان را حفظ می‌نماید.
5. بهترین زمان برای انجام جرم گیری دندان چه زمانی است؟ اکثر افراد هر شش ماه تا یک سال به جرم گیری نیاز دارند. دندان‌پزشک بر اساس شرایط دهان، زمان مناسب را تعیین می‌کند.
6. آیا بعد از جرم گیری دندان‌ها سفید می‌شوند؟ جرم گیری رنگ طبیعی دندان را نمایان می‌کند و ظاهر آن را تمیزتر نشان می‌دهد، اما جایگزین بلیچینگ نیست.
7. چه کسانی بیشتر به جرم گیری دندان نیاز دارند؟ افرادی که سیگار مصرف می‌کنند، قهوه و چای زیاد می‌نوشند یا بهداشت دهان ضعیفی دارند، سریع‌تر دچار جرم می‌شوند.
8. بعد از جرم گیری چه غذاهایی را نباید مصرف کرد؟ تا چند ساعت بهتر است از نوشیدنی‌های رنگی، غذاهای بسیار داغ یا سرد و خوراکی‌های اسیدی پرهیز شود.

بررسی دلایل زرد شدن دندان‌ها و معرفی روش‌های طبیعی برای سفید کردن دندان ها